Irudi Txokoa

Zineaz euskaraz gozatzeko gunea

GAUR DBD IRTEERA: Perez 2, zure ametsetako sagutxoa.

Bi edizio kaleratuko dituzte, arrunta eta bi diskako edizio berezia. Lukasek zortzi urte ditu eta Perez sagutxoak inork ikusi gabe hortzak txanponengatik nola aldatzen dituen jakin nahi du. Hori estalgabetzeko bidean sagua Gil Penkoffen atzaparretan erortzen da. Lukas eta bere familiak euren eskuetan dagoen guztia egingo dute sagua askatu eta bere magiarekin aurrera jarrai dezan. Agian, pertsonaia txiki batzuengandik iritsiko zaie laguntza...  2009/04/15 - 18:09:11

3:10-ko trena bidetik irten zaigu Blu-Ray-en

Westerra Hollywood-ko urrezko urteetan genero oso zabaldua zen, baina gainbera etorri zen eta ia desartzeraino ibili da azken harmakadetan, salbuespen oso aipagarri gutxi batzuk kenduta. Hor izan genuen westerrean ospea lortutako Clint Eastwood eginiko batzuk (Josey Walles legegabea, Barkamenik gabe) eta Kevin Costner Oscarrak irabaziz Otsoekin dantzan filmarekin. Hortik kanpora, ia deus. Azkenaldian, badiduri musikalak jasan duen buru altxaera lortzen hasia dela, genero honetako filmak noiz edo noiz izaten ditugu zinemetan. Berpizte hau Kevin Cosnert-rrekin abiadarazten da, Open Range erakargarriarekin, gerozeago etorri zitzaigun titulo luzeko Jessy James-en akaketa Robert Refford koldarragatik. Azkenik, iaz zineman 3:10 trena eta Appaolossa izan genituen. 3:10 trena eta Appaolossa euskaraz ikusi izango dira etxe merkatuan. Dagoeneko 3:10 trena dbd alokairuan euskararekin daukagu, baina pasadan astean kaleratutako salmentarako BR-ean ez dator bikoizketa hau, hasiera baten hala aditzera eman bazen ere. Hilabete batzu barru, dbd salmentako edizioa kaleratuko da alokairu lehioa bukatzerakoan. Appaolossa-k ez dauka oraindik data zehazturik. Badakigu oraindik BR formatua gutxik dutela, baina ez da hau inondik inora argudio bat banatzaileak eskura duen materiala ez erabiltzeko, are gutxiago berak erabili ahal izateko bereziki egin bada Eusko Jaurlaritzako dirulaguntzat. Eta gaurko egoera ezin dugu bakarrik buruan eduki, etorkizunean dbd formatua desager liteke, euskara gabeko BR edizioa bakarrik egonda. Harritzekoa da titulo honekin jasotakoa, orain arte Filmax zuzen baino zuzenago ibili bai da arlo honetan, beti euskara bazuen, BR edizioetan sartu du: 88 minutu, DonkeyXote, REC... Tripictures bai ordea, horrelakoak sistematiko egin ditu: Asterix joku Olinpikoetan, "La brujula Dorada", Sexua eta New York, Viaje al centro de la tierra... Argudioa, dbd ez bezala BR etxean ezin egin dezaketenez, plus bat ordaintzea eskatzen dutela. Eusko Jaurlaritzak ez du ordaindu nahi izan, bikoizketa ordaintzea nahikoa delakoan, baina katalanak badiduri bai ordainketa egiten ibili direla, adibide eta mezu oso okerra zabalduz. Izan daiteke Filmax Tripictures-en bidea hasi izana? Ikusita badela ordaintzen dutenik, ordainketa eskatzen hasi izana? Huts puntual bat izan daiteke? Hurrengo asteetan Filmax badu euskaraz bikoiztuta dagoenik ateratzeko, zehazki Transsiberian. Adi egon beharko ea arazoak jarraipenik duen ikusteko. Zonadvd-en BR karatula probisionala euskara eramango duela dioena ikusteko orria Zonadvd-en BR menuen kapturak non ikus daitekeen euskara ezin entzun daitekeela  2009/02/17 - 11:13:01

Ben-Hur 2 diskako bildumatzailearen edizioa, berriro ere, euskara gabe.

Ben-Hur denok ezagun dugun zineko filme klasiko horietako bat da, ia aurkezpenik behar ez duena. Urte askotan Oscar gehien batzen zuen filma izan da, 11 izanez, eta ez dago ezbairik izan duen garrantziaz, zinearen historian, bere tokia duelarik. Hollywood-eko urrezko urteetan eginiko superekoizpena da, berriz egingo ez ziren modukoak. Garaiko izar nagusietako bat, Charlon Heston, garai hartan arrakasta zuten peplum bat antzeztu zuen William Wylerren aginduetan. Zihurrenez, filme honetaz gehien gogoratzen dena, kuadriga lasterketa izugarria da, ia 20 minutuz luzatzen dena. Benetako tamaian eraikitako eskenatokian grabatu zen, hiru hilabetetik gora erabiliz. Eta, noski, euskaraz interesgarria da normalkuntzaren aldetik, filme garrantzitsuak, denek lehen edo beranduago ikusi ditugunak eta berriz ikusiko ditugunak euskaratzea. Horrela, garaiko antzerako beste filme garrantzitsuenekin batera (Hamar aginduak, Quo-Vadis), bere momentuan euskaraz bikoiztu eta VHS-ean editatu zen. Eta multzo horretako beste filmeei jaso zaien bezala, DBD formatuan euskara sartu gabe geratu zaie. Gaur otsailak 10, DBD formatuan laugarrengoz editatuko da filme hau. Beste gehiegirekin jaso den bezala, bikoizketa egonik ere, hau entzuteko aukera ukatzen zaigu, beste behin ere. Noiz lortuko dugu aintzina euskaraz bikoiztu eta ikusi genituen filmak berriz euskaraz ikustea? Zenbat urte eta zenbat edizio beharko dira noizbait euskara sar dezaten?Oraindik filme hau, BR formatuan editatzeko dago. Azken aukera geratzen zaigu euskara eraman dezan, gehiegitan pasatzen utzi den aukera.  2009/02/11 - 05:07:00

Bidaia lurreko erdigunra alokailuna

 2009/01/23 - 10:49:00

Ez esan Harriketa izeneko gizona, di El Agente Picapiedra

Hanma-Barbera da, iazko mendeko telebistarako animazio erreferentetako bat. Mende erditik gora lanetan ibili ziren, telesail eta ospea lortu duten pertsonai ugarirekin lanean. Telebistan egin bazuten ere bera lan nagusia, Hanna eta Barbera zinetik zetozen. MGM-rako Ton eta Jerry-ren cartoonak egin zituzten, baina cartoon formularen gainberarekin telebistan bilatu behar izan zuten babesa, noiz edo noiz zinemarako filme bat edo beste egin izan ahal zutelarik bere pertsonaiek ospe haundia garatzen bazuten. Hori izan zen Harriketarren kasua. 1960 hasitako telesailak denboraldi ugariz luzatzea lortu zuen eta 1966-an zinemetara joan ziren, "Harriketa izeneco gizona" (A Man Called Flinstone, El agente Picapiedra) filma estreinatzean. Harriketarrak luzemetrai ugari izango zituzten urteen zehar, baina hau izan zen, zinemarako animazioko filme bakarra. Beste animazio luzemetrai guztiak telebistarako bereziak edo telefilmak izango ziren. Harriketarren zine beste bi luzemetraiak, irudi bizikoak izango ziren. "Harriketa izenako gizona", agerikoa denez, James Bond-en parodia izan zen. Pedro Harriketa hiltzen saiatu diren agente sekretu baten berdin berdina izanda, hau ordezkatu beharko du bere familia eta lagunek jakin gabe. Telesaileko mundu mugatutik irtenda, mundu osotik bidaika ibiliko dira. Aipatzekoa da, abestiz jositako filma da. Ez pertsonaiek abestutakoak, ekintzaren lagungarri gisa baizik. Abesti hauek, euskarazko bertsioan ederki bikoiztuak geratu ziren. Kontuan izatekoa da, oso gutxitan bikoiztu direla filmetan euskaraz abestiak, ez delako batere erraza. Luze jo du, luze, filme hau kaleratzea, eskubideak Warner eta Sonny-Columbiaren artean zeuden eta ez ziren akordiora heltzen. Luzeago joko du ordea, filme hau euskaraz kaleratua ikustea, zoritxarrez, berriro ere, eginda dagoen euskarazko bikoizketa erabiltzen ez delako. Ez da lehen aldia Warnerrek Hanna-Barberaren lanak dbd-eatan gazteleraz ikustera behartzen gaituela: Auto zoroak telesaila, Jetsondarren lehen denboraldia (2garrena ez da inoiz atera), Harriketarren 6 denboraldiak eta Scooby-Doo lehen bi denboraldiak. Horrek suposatzen du 26 atal inguruko denboraldiak izanda, 25 minutu ataleko, 10 telebista denboraldi batzen dutela oraingoz dagoen euskarazko bikoizketa gabe, 6500 minutu galdu ditugula. Banatzaile aldaketak jaso, eta filma irekitzen den logo berezi hau galdu egin da gaur egun. Filmari hasiera ematen dioten kredituak, abesti ederra eta kreditu muntai ederra.  2009/01/23 - 10:49:00

Nire izena ez da Bond, James Bond. Agente sekretua BD-ean euskara gabe.

James Bond dugu ezbairik gabe, zineko espio saga luze eta ezagunena. 6 aktore dira dagoeneko 20 filmatik goran agente britaina antzestu dutenak. Bond filma guztiak ez daude euskaraz bikoiztuak, baina bai klasikoenak. Zihurtatuta daukagu, sagari hasiera eman ziona, hau da "No doktorea" (honetan Bond ez da ageri tituloan) bikoiztuta dagoela, eta hortaz gain, Sean Conery-ren beste batzu badirela bikoiztuak, bikoizketa urte mordoxkakoak gainera. Bond-en filmak edizio desberdinak izan zituzten. Bereziki aipatzekoa da 2006ko azken hilabetean kaleratutako edizioak. Ordura arteko filme guztiak atera ziren, 4K-etan errestauratuak. Zer esan nahi du errestaurazioak 4K-etan egin zutela esatea? Zinema material jatorrizkoa digitalizatu zela bere kalitate gorenean, hau da, ez dela lehenago egindako errestaurazioak bezala zine kalitate beheragoan eginak, baizik zine kalitatean egin zirela. Honek esan nahi du, alde batetik, zine kopia digital errestauratuak daudela eta zinetan errestauratutako kopiak eman litezkeela. Gaur egun posible litzateke euskaraz bikoiztutakoak, inoiz zine kopia izan ez dutenak eta izango ez dutenak, Bond-en filmak adibidez, zinema digital komertzial edo udal areto digital baten zine kalitatean ematea. Bestetik esan nahi du ere, DBD-rako edizioa egiteaz gain, material horrek balio zuela ere zuzenean Blu-ray edizioak egiteko, bi formatuak zine formatua baino kalitate txikiagoak izanik, materiala kalitate sobera zuela. Horrela, aurtengo azken hilabeteetan Bond-en filmak DBD-ean erreditatzeaz gain, blu-ray formatuan ateratzen hasi dira ere, oraingoz 6 esanguratzuenak, betirako izan beharko luketen edizioetan, irudi hobeagoz ezin bai dira atera. Hurrengo urterako programatuta daude falta Blu-rayn falta diren batzuk. Ez orain arteko ez edizio hauek , ez daramate ETB-ek eginiko euskarazko bikoizketak. Beraz, betirako edizioa kaleratuta, edizio berririk ezin espero, euskaldunen izorramena berriz ere. Beste aukera galdu bat, titulo mitiko eta oso ikusi batekin.  2009/01/23 - 10:49:00

GAUR ZINE ESTREINALDIA: OIentzero eta oparien ordua.

Gogor aritu beharko dute Anjek, Marik eta beraien lagunek herrira bakea itzultzea nahi badute. Herriko nagusiak elkarrekin erretxinduta dabiltza, mesfidati. Hau guztiaren errua hegazkinarekin inguruko mendietan istripua izan duen atzerritar batek dauka. Dirua eta ospea agindu die hegazkina topatuko duenari. Baina gauzak erabat aldrebestuko dira Olentzeroren ordulari magikoa desagertzen denean. Ordulari magikorik gabe ezingo du denbora gelditu, eta ondorioz, ezingo ditu gabon gauean opariak banatu.  2009/01/23 - 10:49:00

GAUR ZINE ESTREINALDIA: Santa Klausen kondaira.

Zine desberdinetan gaur estreinatzen da ere Santa Klausen kondaira.  2009/01/23 - 10:49:00

Xbox live, zinea internet bidez alokatzeko... euskara gabe.

Aro berri bat iritsi da gure etxeetara, filmeen alokairua interneten bidez egingo den garaia gure artean da. Ez da berriz kotxea hartu beharko bideoklubetara joateko, ezta bigarren aldiz bidea egin behar filma itzultzeko. Beti izango dugu alokatzea, beti edukiko dugu guretzako kopia zai eta, bideoklubetan gertatzen ez dena, aurretik norbaitek eraman izana daitekeelako. Xbox da honelako zerbitzua ematen lehena, baina hilabete kontua da PlayStation3-k berdin egitea ere, eta badira antzerako aparatuak aurreikusita. Kontsola internetera konektatua egonda, kontsola beraren menuak erabiliz, alokairua egin daiteke erraz errazki. Agindua emanda, filma jasotzen hasiko gera. Filma 14 egunez egon daiteke disko gogorrean. Ikusten hasita, 24 ordura borratuko da, epe horretan nahi adina aldiz ikusteko aukera edukitaz. Behe eta goi definizioan egin daiteke alokairua, kalitate eta filmaren arabera 1,7 eta 3,8 euro artean dago prezioa. Xbox banatzaile garrantzitsuak dauzka bere katalogoan: Warner, Fox, Sonny, Columbia. Baina baita ere espainiar banatzaileak: MangaFilms, NotroFilms, TriPictures. Eta beste askorekin hizketan dabil hauek zerbitzura gehitzeko. Astero filme kopurua haunditzez doa gainera. Baina iritsi berri den aro berri honetan, euskararik ez dago. Oraingoz filmak gaztelerazko bikoizketarekin ikus daitezke bakarriz, ez dago ezta jatorizko bertsio azpitittulatua ikusterik. Hona oraingoz galera: Oraingoz 99 filma daude alokagai, eta 9 euskaraz egon beharko lukete gutxienez, ia 10%. Eta ez uste gu garela kaltutako bakarrak, katalanek hurrengo filma badute ere alokagai katalanik gabe dendetako dbd-eak bikoizketa hori badu ere. Xbox filme katalogoa  2009/01/23 - 10:49:00

Heroiak bigarren denboraldiaren estreinaldia eta maratoia euskaraz edo gazteleraz ETB-en?

Badira egunak ETB publizitate berezi horietako bat egiten darabilena Heroiak telesailaren bigarren denboraldiaren telebistarako estreinaldia iragartzeko. Telesailaren izenik ez da aipatzen, baina identifikagarriak diren irudiak eman eta eman dabiltza eta erraz igartzen da zeintaz mintzo diren. Heroiak erakargarria den telesaila izanda, lehendabizi ETB2-n emanak dira, gaztelera utsean bikoizketa bazuten ere eta emanaldi duala egiteko izan ziren arren. ETB euskara bultzatu behar duena, nola bultzatu erakusten. Euskaraz ETB3-en ematen dabiltza lehen aldiz, emanaldi hasiera iragarri gabe inor ez enteratzeko, eta mundu guztia oraindik digitalizatu ez delarik, askok ikusteko aukera ez dutela. Gauzak ongi egiten direlaren erakusgarri. Bigarren denboraldia otsailean estreinatzekoak dira. Ordea, euskaraz edo gazteleraz izango den ikusteke dago, eta zein katetan izango den ere. Aurrekariak ikusirik, kezkatuta egotekoa da. Bereziki jakinda irudiak oso noizean behin azpitituloak erabili behar dituela norbait japoniarrez hizketan bada. Iragarki bereziak egiteaz gain, ETB-ek ikusleen artean telesailaren maratoi bat antolatu du, Los Angeles-rako bidaia opari duelarik. Webgunea euskaraz badago ere, maratoiaren bideoa gazteleraz dago bakarrik. Ea honek maratoia gazteleraz egingo delaren abisu izan, gutxieneaz bi hizkuntzetan izan beharrean. Gainera, kontuan izatekoa da, honelako maratoietara joan ahal direnak eta joateko gogoak dituztenak gazteak direla. Hortaz ba, gaur egungo gazteria euskaldundua dagoela suposatzen bada, eta ETB-ek euskara bultzatu nahi badu, eta euskara bultzatzeko ekintza erakargarriak egin behar direla suposatzen dela, ez luke gazteleraz egin beharko maratoia, euskara hutsean baizik. Gutxi balitz, badago zurrumurru kezkagarri bat, zeinek dio badela posible telesailaren hurrengo denboraldiak euskaraz ez direla bikoiztuko. Arazoa, bigarren denboraldia gidoilari greba zela eta motzago izanda, hirugarrena luzeagoa egitea ekarri duela, eta ETB-rentzat luzeegia izan litekeela gaur egungo bikoizketa programetan garatzeko. Seriotasun falta ikaragarria izan liteke eta euskararen siniskortasunari min haundia egin liezaioke. Ea ez den horrelakorik gertatzen. Ikusiko dugu ea zer egiten den azkenik. Maratoia 23-rako da, hemendik egun gutxietara, laister dugu ba enigmaren erantzuna. Eta gogoratu: "Salbatu animatzailea, salbatu mundua". ETB-ren webguena Heroiak inguruan  2009/01/23 - 10:49:00