Euskara

Zoriontzen gara zeren Euskaltzaindia-k berriki sartu dú "prebentibo" adjetiboa an bere hiztegi arauemailea jarráiki euren barruko proposmen bat ti 2023-2-14. Zorionak Euskaltzaindia!

 balbula 2024/04/15 - 00:00:00

Eta zergátik evitatu eta are baztertu behar genituzke halako adjetiboak nola "preventibo", aditzetik eratorriak ere?

 balbula 2024/04/14 - 00:00:00

¿Ba al dago ala ez, zoztor edo impedimentu communicativoric?

 referentziak 2024/04/14 - 00:00:00

Postposizioen arazoa dá, finean, atzerakarga, zein ez den mugatzen ki izen-konplementazioa, baizik ze zabaltzen da ki aditz-konplementazioa, postposizioen konplementazioa, konjunzioen konplementazioa ..., alegia zabaltzen da ki konplementazio guztiak

 balbula 2024/04/13 - 00:00:00

Juan Garzia (2005): "... , eta, ondorioz, inguruko konplementazio osoa hartara [izenetara] egokitu behar da (hor da funtsezkoa preposizioen jokoa, ..."

 balbula 2024/04/12 - 00:00:00

Evidentequi, behintzat niretzat da hobea

 referentziak 2024/04/12 - 00:00:00

Baina, finean ... zergátik?

Mintzo ginen atzo burúz aditzetikiko izenak , esan nahi baitá izen nominalizatuak , zeinekin egiten dirén nominalizazioak , esánez: Horretaz mintzo gará an gure aportazioa ki Mikel Mendizabal-en liburua titúlatzen "Euskara orain. Eraginkortasuna helburu" (203:92), non jasotzen genituén honako hitzak ti euskal influenzer handiena , zein dén Juan Garzia (beti ere gure uste apalean): " Ingreso " hitza hori bera ez dakit nola eman beharko genukeen ( eta eskerrak ez dakidan!... ) [Garzia, "Euskara lantegi", 1997:490] " Ingreso ", ... Baina, finean ... zergátik? [2324] [ > > > ]  balbula 2024/04/11 - 00:00:00

Juan Garzia (1997): "eta eskerrak ez dakidan!..."

 balbula 2024/04/10 - 00:00:00

L.M. Mugica burúz "-mendu (-mendi), -mentu" sufijo derivatzailea (1978): "Su importancia en los derivados abstractivos es enorme ..."

Beraz, genioén herenegun (ikus atzokoa ere) ze: Zerbait gehiago ikastearren burúz " -mendu " atzizki interesgarri eta emankor hori , jakin daigun zér zioen Luis Maria Mugica-k an bere "Origen y desarrollo de la sufijación euskerica" (1978:195-200) ... - " -mendu ( -mendi ), -mentu " Este es otro de los sufijos más fecundos del euskara . Su importancia en los derivados abstractivos es enorme en la lexicografía , tanto antigua como nueva . [Mugica, 1978:195] non azpimarratzen baitzén gure atzizki horren emankortasun zaharra eta berria ere za sortu derivatu abstraktiboak , zeinekin orokorki eta sistematikoki adierazten zén ez soilik akzioa on aditza (zein dén adibidez ekintzá on "abstraitzea" an kasu partikularra on " abstrakzioa ), baizik bere ondorioa ere (hau da, " abstrakzioa " bera, alegia abstraitzearen ondorioa ", zein, nola dioén Mugica-k, askotan izanen dén izen abstraktua (derivatu abstraktiboak ). Bai, bádirudi ze halako derivatu abstraktiboak ederki valoratzen zirén an 1978 , halan ze halako izenak atereak ti aditzak bidéz derivazio zaharra bezain berria oraindik konsideratzen zirén izen aberasgarriak zeinekin lortzen zirén derivatu abstraktibo ondo interesgarriak za findu gure expresioa (berdin gertatzen zen kin adjetiboak nola " abstraktibo " hori ere: gertatzen zirén aberasgarriak ). Gaur egun, ordea, evitatu behar al ditugu aditzetiko nominalizazioak (nola " suposatu → suposamendu (suposamen) ", " balizkatu → balizkamendu (balizkamen) ", ...)? [2322] [ > > > ]  balbula 2024/04/09 - 00:00:00

L.M. Mugica burúz "-mendu (-mendi), -mentu" sufijo derivatzailea (1978): "Su importancia en los derivados abstractivos es enorme en la lexicografía, tanto antigua como nueva.")

 balbula 2024/04/08 - 00:00:00

Zerbait burúz "-mendu (-mendi), -mentu" sufijo derivatzailea (L.M. Mugica: "Este es otro de los sufijpos más fecundos del euskara.")

 balbula 2024/04/07 - 00:00:00

Evoluzionatuz goaz an directione ona

 referentziak 2024/04/07 - 00:00:00

Hiru adibide ti "suposamendu" hitza

Azken sarreran aipatu dugú " suposamendu " hitza referitua ki eredu teoriko baten " supuesto/supostu/balizko " bat, baina ez hor ezta sarrera honetan ere ez dugu eman erabilera horren adibiderik . Gaur soilik gogoratu nahi genituzke hitz horren hiru erabilera , zein egiten zituén Arantza Urkaregi-k an bere "Bioestatistika" (1985, berrargitaratua an 1991). Horrá lehenegoa referitua ki supuesto zehatz bat: Bigarren erabilera honetan Urkaregi referitzen da ki experimentatzailearen supuestoak , zein izan ahal diren egokiagoak edo gutxiago egokiak za azaldu realitate enpirikoa: Eta hirugarren erabilera berriro referitzen da ki supuesto konkretu bat: Bide batez, azpimarratu nahi genuke bigarren erabilera hori, non esaten den nóla konparatuz gure ereduetako emaitzak (zein finean dirén "itxaroten ditugun emaitzak" baldin gure eredu azaltzailea egokia balitz ) eta realitateko datuak (alegia, "proba ezberdinetan lorturiko emaitzak", edo bestela esanda: datu enpirikoak ) erabaki ahal izaten da ea gure suposamenduak egokiak direnentz (oso bereziki noiz ez diren egokiak : kasu horretan gure espektatibek eta datu enpirikoek ez dute izaten zerikusirik ). Bai, nolabait esanda, horrela valoratu ahalko dugu gure suposamenduen funtzionamendua za azaldu gure intereseko realitatea , eta bide horretatik erábaki noráino gure suposamendu horiek apuntatu ahal dutén an norabide zuzena . [2319] [ > > > ]  balbula 2024/04/06 - 00:00:00

Tentuz redactatu, hartuz (aitzinetic) contuan iracurlea

 referentziak 2024/04/05 - 00:00:00

"supuesto", "supostu", "suposamendu", balizkamendu", "balizko" eta baita "balizkako" ere

 balbula 2024/04/05 - 00:00:00

¿Zein othe da barbaritate handiagoa?

 referentziak 2024/04/03 - 00:00:00

Eredu bat non informazio estrategikoa izan ahal dén hesi bat aurká sarrerá on lehiakide endogenoa

Lehiakidearen endogeneitateak ematen dú aukera enpresariala za kontrolatu zénbat informazio estrategiko ematen zaion ki lehiakide potentzial hori, finéz ez dadin sartu, nahiz enpresa instalatuak irabazi txikiagoak izan (kasu horretan, hori litzake kostuá on lehiakidetza endogenoa ). Horren gainean saiatu ginen lan egiten an ondorengo lan-zirriborroa , zein izanen zen aurrekariá on beste lan batzuk . Haren titulua zén: - Sargai endojenoa: informazio estratejikoa sarresi non enpresari instalatuak estrategikoki joka leiké kin soldata ( zénbat diru konpartitzen duen) eta kin informazioa ( zénbat informazio estrategiko konpartitzen duen). Bereziki gustatu zait gogoratzea ondoko formula hau ( Mathematica programak ederki egiten zuén formula horren aplikazioa an balio konkretuak): zeinekin lortu ahal zirén emaitzak non (dependituz ti zenbait parametroren balioak) enpresariak estrategikoki erabili ahalko zituén soldatak edota informazio-kontrola finéz evitatu bere lehiakide endogenoaren sarrera : Eredu horretan planteatzen da nóla soldata eta informazioa izan ahal dirén estrategia ordezkagarriak edo baita osagarriak ere noiz eraikitzen hesi bat aurká sarrera potentziala on lehiakide endogenoa . [2317] [ > > > ]  balbula 2024/04/03 - 00:00:00

Bádira teknologiak (intensiboak an kapital humanoa, eta ez hainbeste an kapital fisikoa) non enpresa kooperatiboak edota lan-elkarte anonimo kapitalistak izanen dirén oso probableak, bitarten beste marko teknologiko batzuetan (intensiboak an kapital fisikoa, eta ez hainbeste an kapital humanoa) aipatutako enpresek ez duten jokatuko paper nabarmena

 balbula 2024/04/03 - 00:00:00

Mehatxu endogenoa dá izaten kooperatiboa edo kapitalista aráuz teknologia zein behar den an enpresa

Atzokoan ikusten genuén eredu bat non, merkatuko teknologiaren arabera, enpresan behar zirén langile aski heterogeneoak: trebatuak eta ez-trebatuak , eta nondik, ondorioz, sortzen zén mehatxu endogeno kapitalista bat ganik langile trebatuak (ikus ere " Sarrera endogeno gauzatua "). Baina teknologiaren arabera, beharrezko langile guztiak izan zitezkén trebatuak eta homogeneoak , nondik orokorki sortuko litzakén mehatxu endogeno kooperatibo bat , nola dén gertatzen an ondorengo eredu hori, zein agertu baitzen an publikazio bat editatua ganik EHUko GEZKI institutua (Euskal Herriko Unibertsitateko Gizarte-Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua ) an 1999: eta zeinen testu osoa dén hau: - ¿Empresario capitalista o trabajador cooperativo? nondik entresakatu dugu hasiera: Diferentzia nagusiá arten mehatxu endogeno kooperatibo bat eta mehatxu endogeno kapitalista bat dá aurkitzen nagusiki an teknologia zein behar den an enpresa. Bádira teknologiak non langileak oso homogeneoak eta erlatiboki trebatuak izan behar diren, nondik orokorki sortuko dirá mehatxu kooperatiboak ; eta bádira t eknologiak ze dúten exigitzen heterogeneitate handia arten langileak , batzuk oso kualifikatuak, beste batzuk oso gutxi kualifikatuak, eta halako teknologietan askoz errazagoa da ze mehatxua izan dadin kapitalista ganik koalizioa on langile trebatuak . [2315] [ > > > ]  balbula 2024/04/02 - 00:00:00

Elkarte kapitalistak ere izan ahal dirá lehiakide endogenoak erántzunez ki (eta mimetizatuz) mehatxu endogeno kapitalistak (zein existituko dira edo ez aráuz erabilitako teknologia)

 balbula 2024/04/01 - 00:00:00

Nabigatu euskaraz