Hitz beste
Konbertsioa
Argitaratu aurretik irakurtzeko ohorea egin zidan autoreak. Bi urte pasatu dira ordutik. Folio haietako Jesusen iruditik askoz ere gehiago dago nire buruan, liburua irakurri aurretik Jesusi buruz entzun eta irakurri nituen guztietatik baino. Hirurogei urtetan osatzen joandako Jesusen irudiari beste Jesus bat gainditu zitzaion: ordu arteko Jesus hieratiko estralurtarrari pertsonaia historikoaren alde gizatiarra, gose justiziazkoa, jardun bihozbera gainditu zaizkio nire irudimenean, eta bertan hartu dute ostatu. Biziki eskertzen duen mesedea da fenomeno erlijiosoari errespetua dion agnostiko honek. Atzoko hedabide gehienek Pagolak apaizen babes-gutuna eskertuz esandakoak zekartzaten: Elizak inoizko konbertsio handiena behar omen du. Auzia da eliza ofizialak iraganean ilustrazio aurreko garaietan, Vatikanok; frankismoan, eliza espainiarrak ikusten duela konbertsioa. Horregatik bahitu dute liburua. 2010/03/11 - 13:09:02
Noiz arte?
Senataria, estatubatuarra bera, total eginda irten zen klub gay batetik. Autoa hartu zuen eta han hurbil zebilen polizia batek isuna jarri zion. Honaino, normal samarra, hemen ere ezagutu ditugu isuna jarri dieten politikari hordituen kasuak (ez ditugu isunetik libratutakoenak ezagutzen, nahiz besteak baino ugariagoak izango diren). Baina gaira itzuliz: gayen klubetik irten zen senataria ere gaya da, eta hori ere normala litzateke baldin delako senatariak ordu arte jokatu ez balu gayen etsai amorratu, gayen su justiziazko baten gisa. Nire hautesleek nahi dutena bozkatzen nuen nik hitzekin zuritu nahi izan du senatariak bere jarrera. Hemengo politikariek alderdiaren zapatapean jartzen dute beren iritzia, kontu ezaguna da hau ere, baina beste koska bat da dakart gaur hona: polizia hark harrapatu ez balu, noiz arte segituko zuen senatariak bere kondizio propioaren kontrako gurutzadan? 2010/03/10 - 10:08:10
Lur etsaian
Ordu asko eta denbora gutxi dio Emakundek aurtengo Emakume Egunerako hautatutako esloganak. Neska bat ageri da iragarkian, ordulari handi bati eusten. Orratzek, hamarrak eta hamarrean baitaude, V bat irudikatzen dute: garaipenaren ikurra. Atzo, emakumearen egunez, eta hemengo ordu txikietan, emakume batek irabazi zuen, lehendabiziko aldiz historian, bai pelikula onenaren Oskar saria eta baita zuzendari onenarena ere, Lur etsaian filmarekin. Kathryn Bigelow-ek V keinua egin zuen bi hatzekin garaipena ospatzeko. Kritika onak zituen, ez du aurrekontu ona izan, ez zen zuzendari ezagunegia, eta ikusi dutenek diote filmak indar handiz jasotzen duela Irakeko gerra. Meritu handiak, guztiak ere. Baina Irakeko gerran kokaturiko istorioaz gainetik beste istorio baten morboa azpimarratzen ari dira hedabide guztiak: emazte ohiak saria kendu (!) dio Cameroni. Estereotipoen lur etsaian ibili beharrak bizi gaitu beti. OHARRAK (Post scriptum) Zutabeko gaiarekin zerikusi zuzenik ez badu ere (ala bai?): mekanografiako huts bati esker pelikularen izenburua idatzi nuenetako batean Lur etsian idatzi nuen, eta pentsatu nuen ez zela titulu txarra again ipuin batentzat edo nobela batentzat Atzo sujeritzen duela iruditzen zait. 2010/03/09 - 14:51:02
Hegiak eta egiak
Egun gutxi barru plazan izango da Imanol Murua Uriaren Loiolako hegiak liburua. Titulu esanguratsua du Loiolan izan ziren bilerei buruzko lanak: kazetaria ez datorkigu Loiolako egiak kontatzeko pretentsioarekin, gertakari garrantzitsu batek izan ohi dituen ertz ugariak agertzera eta argitzera baizik (hegia: ertza, bazterra), Martin Ugaldek ere gure kazetari maisuak esaten zuenaren bidetik: errealitatea kaxa baten modukoa da, ezin ditugu kaxaren alde guztiak batera ikusi. Etxean ikasitakoari egindako keinu bat ematen du liburuaren izenburuak, kazetariaren aitonak esaten zuen eta aitak askotan erabiltzen zuen esapide bat baitakar gogora: egia guztia txarrak dituk: luzeegia, motzegia; indartsuegia, ahulegia; zintzoegia, gaiztoegia Hegiak, edo inoiz osoro ikusten ez dugun egiara hurbiltzeko bidexkak, bada. Egia osatzen ahalegintzeko piezak. Kazetariaren aurreko lanak ezagututa, irrikaz gaude. 2010/03/07 - 10:47:05
Mila Ester
Zutaberako gai baten bila nenbilelarik, email-en argi gorritxoa piztu zait ordenagailuaren pantailan. Posta elektronikoan sartu naiz. Gutun labur adeitsu bat, herri-auzi bati buruzko atxikimendua eskatuz. Gutunaren bukaeran, bi hitz: Mila Ester. Zalantzak hartu nau: Mila Ester izeneko neska pinpirin bat gogoratu da nirekin edo Mila Ester dioen lekuan mila esker behar du eta hiztripu soil baten aurrean nago? Auzia argitzeko, bidaltzailearen helbidea begiratu dut. Neska baten izena ageri da bertan, baina ez du inolako antzik gutun bukaerako Ester horrekin. Bai, gero eta seguruago nago bidaltzailea nahastu egin dela azkeneko bi hitzak idazterakoan. Bale, ondo da, baina bigarren hitza Ester zergatik ageri da letra larriz? Ez naiz ba argitu ezin dudan misterio baten aurrean egongo? Galderak galdera, mila esker Mila Ester, zure misterioak zutabe hau idazteko eman didan egokiera paregabeagatik. 2010/03/06 - 11:39:02
Ordainetan
Txileko lurrikarak egunaren iraupena laburtu omen du. 1,26 mikrosegundo eguneko, hori da aipatzen duten galera. Ez dirudi asko, baina nork daki. Beharbada, uste dugun baino indartsuagoa izango du eragina. Tximeleta batek Tokyon egindako hegalditxoak lurrikara bat eragin baldin badezake Haitin edo Txilen, hemendik aurrera egunak izango omen duen hegalditxo laburragoak zergatik ez du baldintzatuko munduaren bizitza, gizakiona, gutariko bakoitzaren ametsena? Tragediekin ikasten ez dugunez, ea parabolek ilustratzen gaituzten: bizitzari hogeita bost orduko etekina atera nahi genion, baina Natura txit Zuzenak leziotxo bat eman nahi izan digu gure eguneroko bizitza 1,26 mikrosegundo gutxiagorekin zigortuz. Egunak hogeita lau ordu izaten segituko du, bai, baina 1,26 mikrosegundo gutxiago iraunez. Hala ere, eskarmentu apalegia begitantzen zait, Naturarekin zein baldar portatzen garen ikusita. 2010/03/04 - 09:32:08
Ogitartekoa
Esau gosez amorratzen itzuli zen lanetik ardiak zaintzetik uste dut eta Jakob anaia ikusi zuen dilista platerkada bero-bero bati ekiteko prest. Oso-oso zegoen gosetuta Esau, eta bere maiorazko eskubide guztiak saldu zizkion anaiari dilista-plateraren truke. Berlusconiren PDL alderdiko morroi batek ere, goseak baitzen, ez ditu Lazioko udal hauteskundeetan parte hartzeko paperak garaiz aurkeztu, ogitarteko bat jatera joateagatik. Bitarte horretan, aurkezpenerako epea itxi dute, eta Berlusconiren alderdia kanpoan gelditu da. Hala ere lortuko dutela hauteskundeetan egotea, italiar guztiek dakiten kontua da. Auzia beste bat da, ordea: jendea galdetzen hasi da nola litekeen Italia gidatzen duen alderdiak halako lardaskeria bat egitea, eta ikusteko dago Berlusconiren nazionalismo populistak zer nolako faktura ordainduko duen. Ogitarteko bategatik! Pizza bategatik izan balitz sikiera 2010/03/03 - 10:24:01
Terapia
Gure amonak zentimotan kontatzen zuen, eta errealetan ikasi behar izan zuen. Gure ama errealetan hasi zen, baina pezetetara pasatu. Guk pezetatan ekin genion bizitzari, eta durotan hasi ginenean, euroak jarri zizkiguten abian. Sistema berriak denbora dezente darama abian, baina ez dugu erreferentzia zaharra galdu, batez ere kostu handiko produktuetan: nola kalkulatu auto baten edo pisu baten prezioa, ez bada modu zaharrean? Eta hor ibiltzen gara buruari eragiten, laurehun mila euro zenbat pezeta ote diren asmatu ezinik. Paul Donovan ekonomilariak esan berri du euroak ez duela ekonomikoki funtzionatzen , eta, aldian behin, Europako ekonomia indartsuenek sistema zaharrera itzultzeko tentaldia izaten dutela. Adinean aurrera goazenok gogor borrokatu beharko genuke atzera bueltaren kontra: ez diezagutela, behintzat, euroari ikusten diogun abantaila ia bakarra Alzheimerraren kontrako terapia izorra. 2010/03/03 - 10:24:01
Adinean aurrera
Adinean aurrera, bizitza laburtzen doan neurri berean doa ugaltzen egin ezingo dituzun gauzen zerrenda, beteko ez dituzun ametsena. Adinean aurrera, gero eta gehiago kostatzen da plaza publikora irtetea. Gero eta urrutiago dago plaza, eta gero eta arrotzagoa egiten da bertako musika, gero eta baldarrago zaude dantzarako. Adinean aurrera, bizio txikiek gero eta garrantzi handiagoa hartzen dute, bertute handiek gero eta erakarmen txikiagoarekin egiten dizute eraso. Adinean aurrera, zure ingurukoek uste dute errealitatetik apartatzen ari zarela, baina egokitzen ari zara, errealitatea deitzen dugun hori ere adinean aurrera baitoa gutariko bakoitzaren neurrira eta martxara egokitzen. Adinean aurrera, gero eta hurbilago ikusten duzu sekula irakurriko ez duzun gutunaren etorrera. Adinean aurrera, gero eta sarriago jartzen zara malenkoniatsu eta sentimental. Adinean aurrera. 2010/03/01 - 10:08:10
Haizetea
Oscar Magik, Google-ren kontrako erabakia hartu duen Italiako epaileak, ematen du ateak jarri nahi dizkiola haizeari. Zorionez, ordea, ez ditugu oraindik haize guztiak ezagutu, txistu guztiak entzun. Ezin zaizkio ateak jarri haizeari. Gu joango gara, eta haizeak jotzen segituko du. Bizitza da. Ez, ezin zaizkio ateak jarri ez haizeari, ez bizitzari. Polemika sortu du epailearen erabakiak. Egia esan, sarea abian jarri zenetik dabilen auzia da: nork berma dezake askatasunaren eta kontrolaren arteko oreka? Baina polemikak polemika, epailearen hitz eder batzuek piztu dute nire arreta: Negozioak egitea ezin da jarri giza eskubideen gainetik . Kapitalismoa, plusbalioa, esplotazioa hitzak erabiltze hutsa susmagarria bihurtu den garaiotan, epaileak esandakoak, ederra izanagatik ere, nekez harrotuko du haizerik. Baina harrotuko balu ere: kapitalismoak ondo blindatuta dauzka bere ateak, seko gortuta bere belarriak. 2010/02/27 - 11:53:01
