Periferiatik, erral

Mikel Larreategiren bloga

Donostia Chess Festival 2011-2012 eta xakeko epaileak

1911. urtean orduko Donostiako kasinoan (egungo udaletxean), eliteko jokalriak bildu zituen lehenengo xake txapelketa antolatu zen. Ordura arte ezezaguna zen José Raul Capablanca kubatarrak irabazi zuen lehenengo edizio hori. 1912. urtean bigarren aldiz jokatu zen eta orduan Akiba Rubinstein errusiarra izan zen garaile. Lehenengo aldia zen munduko jokalari oneneko gonbidapenezko txapelketa bat, eta gainera guztiek guztien aurkako jokatzen zutela. 2009an jokatu zen lehenengoz Donostia Chess Festival . Lau txapelketa batera jokatu ziren, eta garrantzitsuenean Hikaru Nakamura estatubatuarrak irabazi zuen. Capablancaren kasuan bezala, jokalaria munduan zehar ezagutzera eman zen lekua izan zen Donostia. 2011 urtea helduta, nola utzi atzean horrelako mendeurren bat? Horrela, zarata larregi atera gabe, Gros Xake Taldeak antolatuta eta Felix Izetak bultzatuta Mendeurreneko Txapelketa antolatu da 2011ko abendua eta 2012ko urtarrila artean, bi urteen artean, orain dela 100 urteko bi txapelketak gogoratzeko asmoarekin. Oraingoa ere txapelketa berezia izan, bi partida aldi berean jokatu baitituzte jokalariek. Gainera, Munduko Kopatik aparte, goi-mailan K.O. edo kanporaketa sistema erabili den Baina artikulu honen muina txapelketak izatea ez dut nahi. Dakizuen bezala xake epailea naiz orain dela 10 bat urtetik eta gustatzen zaidan lana da. Askok barre egiten didate xake epailea naizela esatean. "Zer gertatuko da ba hor? Alfilak elkarri botatzen dizkiote ala?" "Peoiei penalti pitatzen diezu?" Ba ez, jakina ezetz. Xake epailearen lana ez da futboleko epaileena bezalakoa, baina azken finean arauak betearaztean datza lana. Askotan lan administratiboa besterik ez dugu egiten: nork noren kontra jokatzen duen erabaki, emaitzak argitaratu, txostenak egin, ... Baina azkenean txapelketan gertatutako ziurtatzen dugunak gara, eta jakina arauen inguruko arazoak gertatzen direnean erabakiak hartzen ditigunak. Horregatik oso garrantzitsua izan da niretzat Donostiako txapelketa hau. 2004an egon nintzen Xake Olinpiadaren ondoren (hemen euskaraz eta gaztelaniaz idatzitako artikuluak), jokalari indartsu gehien bildu duen txapelketa izan da. Ez da erraz azaltzen zer sentitzen dugun xakelariok horrelako txapelketa baten egoten, normalean aldizkarietatik edo interneteko kroniketatik ezagutzen ditugun jokalariak bertatik bertara ikusten baititugu, eta epaile naizen aldetik, nolabaiteko harremana ere izaten duzu eurekin. Txapelketan Vugar Gashimov, munduko 10 jokalari onena egon da esaterako, edo atzo bertan txapelketako bazkarian 20 urte eskas dituen Maxime Vachier-Lagrave Frantziako jokalari onena (munduko 45a) aurrean izan nuen. Eta horrela jarraitu dezaket hainbat jokalariren izenak esaten. Gehien betetzen zaituena jokalari bat etorri eta txapelketari buruz ondo hitz egitea da. Esaterako, atzo Arkadij Naiditsch alemaniarra (munduko 42.a) hurbildu, eskua eman, eta txapelketagatik zorionak eman zizkidan. Aurten bertan Hogeschool Zeeland Txapelketan kointziditu genuen, hango hartan ni ere jokalaria izan nintzen. Lasai lasai aritzen zen gurekin hizketan munduko emakumezkoen txapeldun ohi eta munduko 10. emakumea den Antoaneta Stefanova bulgariarra edo 14 urte eskas zituela Galizian ezagutu nuen Ivan Cheparinov gaztea. Agian, xakelariok eta xake-epaileok xakearekiko dugun erlazio berezi hori, atzo gertatutako kontu batekin azaldu daiteke. Atzo, errege egunez, partida azkarren txapelketa bat jokatu zen (5 minutuko partidak). Finalerdietan, bi jokalarik berdindu egin zituzten euren 2 partidak eta beraz berdinketa hausteko Armaggedon partida jokatu behar zuten. Partida horretan ausaz erabakitzen da jokalari bakoitzak izango duen piezen kolorea, eta zuriak dituenari 6 minutu ematen zaizkio eta beltzak dituenari 5; baina pieza zuriak dituenak irabazi egin behar du, berdinketa gertatuko balitz pieza beltzak dituena joango bailitzateke aurrera. Aurrez aurre Sarhkan Gashimov azerbaiandarra zuriekin eta Loek Van Wely holandarra beltzekin. Partida bukatzen ari zela, final interesgarri bat jokatzen ari ziren bi jokalariak, 20 bat lagun egongo ginen (euren artean 3 epaile), partidari begira. Beltzak abantaila zuen eta irabazi egingo zuela zirudien, baina denbora gutxi zuten erlojuan, eta edozer gerta zitekeen. Horrelako baten, pieza zuriak zituena "Oh, no, come on!" oihukatu zuen eskuarekin erlojua seinalatuz. Erlojua gelditu egin zen eta inor ez zen konturatu ere egin. Ados, epaileok izan beharko genuke horren ardura, eta gure lana da. Baina aldi-berean xakelariak ere bagara eta partidan guztiz sartuta geunden. Baina gu bezala, inguruan zeuden beste guztiak ere bai, zeren inork ere ez zuen ikusi erlojuan jokalariek zuten denbora hau itzali aurretik. Inork ez zuen txintik ere esan, partidan guztiz sartuta zegoelako. Hori horrela, partida errepikatu beste irtenbiderik ez zen gelditu. Kasu horretan ere jokalari batek ere ez zuen txintik ere esan, eta publikoak ere ez. Partida errepikatu eta aurrekoa galduta izan zuen Gashimovek irabazi zuen. Azkenean finala ere irabazi egin zuen. Horrelako gertaerek bultzatzen gaituzte xakean eta xake-epaile lanetan jarraitzera. Hurrengoa zein izango den nahiko argi dut, Donostiako 35. Nazioarteko Txapelketa Irekia , baina Donostiakoa bezalako goi-mailako txapelketa baten izatea ere guztiz erakargarria litzateke. Adibidez, hemendik pare bat astera Wijk aan Zee herrian (Herbereeak) jokatuko den Tata Steel Chess Txapelketan aritzea, ez dakit nire ametsa, baina gustoko izango nuke zalantza gabe.  2012/01/09 - 07:18:12

Metaposta (edo nola ahaztu papera)

 2012/01/01 - 19:59:04

San Francisco 2011

 2011/11/28 - 21:29:12

Lanorduak arrazionalizatzen

Azkenaldian modan dago lanorduak arrazionalizatu behar direla esatea. Espainia mailan "Comisión para la Racionalización de Horarios en España" izen ponpoxoa duen batzorde bat ere badago. Lanordu flexibleak ezartzeko plan bat aurkeztu zuen Jaurlaritzak, eta plan hori enpresa batzuetan ezarri eta hor dabiltza Euskaltel, Guggenheim edo Diario Vasco sariak jaso eta hitzaldiak ematen. Enpresa txikiagoak ez dira eredu hobeak gizartearentzat kasu honetan? Honi buruz hitz egiten denean, kranding hitza datorkit burura. Dani lankideak erabiltzen du hitz hori gauza bati buruz hitz egin eta hitz egin eta ezer esan ez arren, asko esan eta egin dela erakutsi nahi denean. Gure lantokian ordutegi flexiblea dugu. Ez gara Euskaltel eta Diario Vasco. Ez da etorri Jaurlaritza plan batekin. Eta horregatik ez digute dirulaguntza estrarik emango. Eta ez gaude egunero egunkarietan horri buruz hizketan. Ah, eta lanordu hori ez dugu orain dela aste batzuetatik, ni 2003an lehenengo aldiz sartu nintzenetik bai behintzat! Asko eskertzen den eta guztiok eskertzen dugun flexibilitate horrek uzten digu lanaldia gure erara antolatzen (parametro komun batzuen barruan noski), eta antolaketa horrek uzten digu gaur bilera baterako lehenxeago irten edo goizerdian jestio bat egiteko irteten, edo bazkalorduak murrizteak uzten digu arratsaldean lehenago irteten. Eta ni gehienetan 17:30tan irteten naiz bulegotik. Honen inguruan orain dela hilabete batzuk proiektu baten lankide izan genituen enpresa bateko langile batekin izandako elkarrizketa dut gogoan: Mikel: Bueno, si necesitas algo estaré hasta las 17:30 XXX: ¿Hasta las 17:30? Joer ¿qué pronto no? Mikel: Hombre, entro a las 8:00 hasta la 13:30 y luego vuelvo sobre las 14:30 XXX: Nosotros estamos aquí hasta las 19:00. Es que a la mañana entramos a las 9:30 y luego a la tarde a las 15:30 Nik pertsonalki nahiago dut goizean goiz lanera joatea eta arratsaldean denbora gehiago edukitzea beste gauza batzuk egiteko: erosketak egin, buelta bat eman, kiroldegira joan edo beste lan batzuk egiteko . 19:00tan lanetik irten? Ez mesedez. Eta horretan flexibilitateak asko laguntzen digu CSn, norbaitek nahi badu 19:00ak arte lan egin baitezake, goizean behar baldin baditu orduak bere familia-lanak-edo egiteko. Ba hori, Euskaltel ez diren enpresa asko daudela Euskal Herrian Jaurlaritzaren planik gabe ordutegiak aspaldidanik arrazionalizatuta dituztenak. Beno, esan egin behar nuen.  2011/11/17 - 00:22:25

Egunak argitu du gaur ere

 2011/10/22 - 12:45:16

Autogestioa

Azkenaldian askotan entzun dut "autogestioa" hitza, baina zer da "autogestioa"? Azkenaldian gaztetxeen inguruko kontuak azaltzen direnean behin eta berriz entzun dut hitz hori. Baina zer da "autogestionatua" izatea? bere burua kudeatzen duen zerbait? Kanpoko laguntzarik gabe egiten den zerbait? Bere burua kanpoko laguntza gabe kudeatzen duen zerbait? Definizio-purua horixe izango litzateke ezta?, baina "autogestioa" esaten denean ez dute hori esan nahi nere ustez, baizik eta "udaletxearen, kultura-etxearen, diputazioaren, eta orohar botere publikoen laguntza gabe kudeatzen den zerbait". Ah kontxo! gaiztoen laguntza gabekoa denean autogestioa da, beste guztia ez da autogestioa? Eta Kitto ez da autogestionatua? Edo Arrate Kultur Elkartea? Edo Klub Deportiboa? Ala horiek gaiztoen laguntza jasotzen duten momentutik ez dira autogestionatuak? Eta nire anaiak lagunekin duen lokalean egiten dena "autogestioa" da? Eta Eibarren dauden hainbat eta hainbat soziedadeak? Eta bestalde, nola ez da ba gaztetxeen mugimendua autogestionatua izango? Ia definizioz edozein laguntza publiko ukatu edo laguntza-eza salatzen badu? Autogestio diruzlagundu eta interbentzio-gabea nahi duzue? Bai, dena nik esan dut, zeintzuk diren gaiztoak, zein diren definizioak, eta abar. Onartzen dut, agian ez dut arrazoirik izango. Zer da orduan autogestioa?  2011/09/22 - 00:17:08

Bi "K": leiha baten historia

 2011/07/01 - 14:22:02

Amorebieta txapeldun!

Astebeteko atzerapenarekin baina, hobe berandu! Ba hori, 3. mailako futbol ligako txapeldun gelditu da Amorebieta taldea! Zorionak!! Eta zergatik hainbeste interes? Ba, nere anaia Jonek jokatzen duelako bertan, eta gainera hainbat gol egin ditu denboraldian zehar, eta hau ere nabarmentzekoa da defentsa postuan jokatzen duelako. Zorionak bada, eta ea zortea duzuen play-offean eta datorren urtean 2. B mailan jokatzen duzuen!  2011/05/15 - 19:55:17

Alderdi politikoen proposamenak Eibarrerako

 2011/05/14 - 20:10:06

Eibarko porra

 2011/05/07 - 04:04:05