Garaigoikoa

Hizkuntzaren soziologia, soziolinguistika eta beste

Abuztua eta iraila: hiru kandela

 2010/09/01 - 21:28:04

Ziaboga hartuta

Orain dela gutxi, Topaguneak aurkeztu du liburu bat, Entitateak euskalduntzeko liburu bat . Gainetik irakurri dut, baina berritasun nabarmen bat topatu dut liburuan. Orain arte, elkarteak edo merkatariak edo enpresak euskalduntzera jo dugu, euren jarduna euskaraz egitera bultzatu ditugu. Oraingo honetan hori ere proposatzen da. Baina norantza aldatzea ere proposatzen da, ziaboga hartzea. Elkarte batzuk euskalduntzea bai, baina elkarte batzuk euskararen aldeko eragile bihurtzea inportanteagoa omen da, euskaldundu ala ez. Ala euskaldundu ostean. Berria da hori. Elkarteekin baino ez da proposatzen baina berria da.  2010/07/22 - 18:50:02

Galegoak laboratorioan

 2010/07/20 - 21:49:04

Irabazi ala galdu?

 2010/07/13 - 21:17:17

Euskarari lotzeko balio sorta zaharberritzen

Orain hilabete batzuk esan nuen jarraituko nuela Juan Inazio Hartsuagaren liburuarekin. Eta esandakoa bete dut, Lantalanen bada ere. Baina bueno, oraingoan ere hona ekarriko dut. Juan Inazio Hartsuagak honako liburua idatzi du orain dela gutxi: Euskararen egoerari irizten . Hango kapitulu baten izenburua da artikulu honen testua, eta kapitulu horren laburpena da artikulua. Zer nolako ezaugarriak izan beharko lituzkete sorta horretan sartu beharreko balio eta ereduok? - Irekitasuna, zabaltasuna : ahalik eta jende gehienaren identifikazioa errazteko. - Abegikortasuna : euskararen etxetik inor kanpoan ez dela geratzen erakusteko modukoa. - Protagonismo banatzailea izatea : gizarteko gizabanako eta talde guztien protagonismoa eta ardura azpimarratuko duena. - Atzera baino, aurrera begiratzen duena izatea, atzean ez baitugu behar dugun moduko eredu soberarik. - Baikortasuna . - Benetakotasuna , errealitateari begirunea izatea, mitoetatik urruntzea. Ezaugarri horietan oinarriturik, honatx hainbat proposamen zehatz: - Kito arbasoekin . Hitz egin dezagun eteten ez den kateaz. Kanpotik etorritakoak ezin ditu hemengo arbasoak izan. Areago, hemengo arbasoen kontu horrek ez du batera laguntzen haren euskararekiko identifikazioa sendotzen. Baina eteten ez den katearen maila garrantzitsua izan daiteke zorioneko arbasoak bezalaxe eta arbasoon oinordekoak bezalaxe. Edo kate maila garrantzitsuago seguru asko oinordekoek azken honetan egiten duten ume kopuruari erreparatuz gero. - Kito hizkuntza zaharrenaren kontuarekin . Ekaingo ehiztariek proto-euskaraz zihardutenean gainerako gizakiak ez ziren mutu. Garai hartako gizaki guztiek hitz egiten zuten. Eta gaur hitz egiten diren hizkuntza guztiak garai hartako hizkuntza batetik edo bestetik etorriak dira, eta ez geroztik asmatutakoak. Euskararen meritua ez da besteak baino zaharrago izatea (...). Euskara iraupen adibide paregabea da. Aspaldian Eurasian zabaldu eta nagusitu zen hizkuntza familia bateko oinordeko bakarra Europan. Hizkuntza indoeuropar hedazaleek inguraturik ia 3000 urtez bizirik irautea asmatu duen tradizio militar edo hedazalerik gabeko herri baten hizkuntza. (...) - Baserriko eredua gainetik kendu ezinik gabiltza eta hori hizkuntza politikaren porrotaren adibide garbia da. 2009an Peru Abarka eta Maisu Juanen arabera gabiltza oraindik. Tolosako ikastolan umeren batek euskara egoki eta bizi erabiltzen duenean casherito deitzen diote (...) Dinamika ezkor honek baditu bere salbuespenak halere. Urriak eta mugatuak beharbada, baina bide erakusle izateko behar adina nabarmenak: - Surfaren mundua, zeharo berria, tradiziotik jaregindakoa eta euskararen ohiko girotik kanpokoa izan arren, euskalduna da gehien bat, euskarak bereganatu du. - Enpresa mundua: garai bateko enpresari euskalduna ezinbesteko euskaldunaren eredu zen, batere euskaltzaletasunik gabekoa. Gaur egun, enpresa munduari buruzko erreportaje eta albisteetan ohikoa bihurtu da hizkera egoki eta dotorez mintzatzen diren zuzendari, teknikari eta ikertzaileak entzutea. - Bertsolaritza: aurreko tradizioarekiko arbuiorik gabeko etena burutu du. Goitik behera zaharberritu da: gaiak, doinuak, neurriak, bertsolariak eta bertsozaleak. Amets bat litzateke ideologikoki gehiago zabaltzea, baina hori, bertan dagoenarena baino, bertan ez dagoenaren ardura da, daudenek eta ez daudenek biek lagundu beharko badute ere. - Ikastolak: modernotasun eta bikaintasun eredu bilakatu dira alor askotan. Euren jatorrizko helburua euskara eta euskal kultura suspertzea dela era dinamikoan ulertu dute eta hainbat arlotan hezkuntza sistemaren buru jarri dira, hala nola, kalitatearen kudeaketa, ingelesaren irakaskuntza, etab. Izango dira aipatu gabe uzten ditudan salbuespen gehiago ere. Barka biezadate ahaztutakoek. (...) Euskaltzaletasuna euskararen gainbeheraren pertzepzioarekin garatzen da gehienbat. Horregatik erreferente ugarienak XIX. mendetik egundainokoak eta kutsu ideologiko eta politikoz beterikoak dira. Beste eredu batzuk indartu behar ditugu. Gaur egungoak batik bat (...) Eredu berriak behar ditugu, euskaltzaletasun natural bezain militantekoak. Militantzia apal eta irribarretsu bezain tinkokoak. (...) Zaindu dezagun euskararen estatusa. Azken 30 urteotan zalantzarik gabe huts gehien egin den alorra. Duela 40 urte euskarak ez zuen ia ezer. Izen ona eta prestigioa besterik ez. Gaur egun ia dena du, baina bere estatusak okerrera egin duela esango nuke. (...)  2010/07/05 - 20:34:06

Uztaila: hiru kandela

Orain dela hiru urte: Uztaila behar den moduan, tabernetan hasi nuen orain dela hiru urte. Filosofatzen tabernetan. Uztaila ere beroarekin lotzen dugu. Eta orain dela hiru urte, hor ibili ginen soziolinguistikaren gida sexualarekin gora eta behera. Hilabetea jarraitu nuen Xirika gazte aldizkarirako idatzitako artikulu batekin. (Gero soka ekarri zuena). Uztaila ere ikastaroen hilabetea da. Eta orain dela hiru urte hiru ekarri nituen blogera: UEU k antolatutako bi (Euskararen balio-merkatua eta Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak) eta Hik hasik antolatutako bat (Bigarren hizkuntzaren irakaskuntzaren gainekoa). Baina uztaila ere hilabete ona da irakurtzeko. Eta kolonialismoari buruzko liburua irakurri nuen eta blogera ekarri iruzkina. Eta, azkenik, The case of basque: past, present and future liburua ere irakurri nuen eta blogera ekarri. Eta horrela zarratu nituen ateak irailera arte. 2 - Soziolinguistikaren gida sexuala 4 - Eskolan, ikasgelaren barruan zer gertatzen den ikertu behar dugu 5 - Irakurgaiak: Lingüística y colonialismo 6 - Saltzen, saltzen .... 7 - Saltzen, saltzen .... (II) 8 - Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (I) 9 - Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (II) 10 - Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (III) 11 - Soziolinguistikaren gida sexuala (Ahoa bete sexu) 12 - The case of basque: past, present and future 13 - Zarratuta Orain dela bi urte: Hilabetea hasi nuen inkesta soziolinguistikoen gaineko kritika batekin. Artikulu zahar batekin. Gero etorri zen dekretazoa. Orain dela gutxi, Patxi Lopezek bertan behera utzi ei ditu dekretoak aurreikusten ez zituen isunak. Ulertezina, baina horrela da. Eta amaitu Zalbiderekin, Mikel Zalbide rekin. Eta berak egindako txosten batetik ateratako artikuluekin. Aipatu behar da hiru artikulu hauek, hirurek, erantzunak izan dituztela, ez oso gauza ohikoa Garaigoikoan. 2 - Dekretazoa 3 - Leidu Zalbidek zer dioen Orain dela urtebete: Hilabetea hasi nuen udaltop -eko materialekin (aurten arinago igo dituzte, artikulu batean igoko dut hurrengo astean). Baserria ez galtzea aholkatzen digu Fishman ek, eta horren harira artikulu bat ekarri nuen, Karmele Rotaetxerena. Interesgarria artikulua eta sortu zuen eztabaidatxoa. Gurasoei begirako webgune batekin jarraitu nuen. Webgunea interesgarria da, nahiz eta hizkuntzaren kontua larregi ez aipatu (momentuz behintzat, iaztik hona kolaborazio artikulu bakar bat). Urdiaingo bizilagun batzuen testigantzekin jarraitu nuen, euskararen historia sozial txiki baterako ekarpen egokiak izan daitezkeenak. Matematiken mundu miresgarrira egin nuen salto kikunberan. Soziolinguistikaren matematiketara Gorka Azkarateren eskutik. Eta hilabetea amaitu nuen Bat aldizkariaren 70. zenbakiarekin. 1 - Udaltop jardunaldien materialak eskura 2 - Baserria ez galdu 3 - Guraso.com 4 - Urdiaingoak 5 - Matematikak eta elebidunak 6 - Bat 70  2010/07/01 - 22:01:02

The basque experience: some keys to language and identity recovery

Garabide elkarteak euskararen berreskuratze prozesuari buruzko lehen lana plazaratu du. Lan dibulgatiboa da, guztiz, oso interesgarria, eta gainera euskaraz , gaztelaniaz , frantsesez eta ingelesez . Bikaina benetan. Horrelako gehiago behar ditugu. Dokumentala ere plazaratu du. Zabaldu beharko da hauen lana nazioartean, ezta? (Gainera, lizentzia librea du liburuak).  2010/06/24 - 08:26:03

Hausnartu hirugarrenez

Soziolinguistika Klusterrak hirugarrenez Hausnartu sariak jarri ditu martxan. Soziolinguistika Sari hauen helburua euskal soziolinguistika teoriko edota metodologikoaren garapena eta berrikuntza indartzea da. Informazio gehiago hemen .  2010/06/17 - 22:00:03

Hiznetek 10 urte

Hiznetek 10 urte egingo ditu aurton. Neuk ere bere garaian Hiznet egin nuen eta oso gustora aritu nintzen langintza horretan. Eta webgunea berritu dute, itxura aldatu behintzat. Eta tarte berri bat (neuretzat bai behintzat) ireki dute: irakurgaiak . Soziolinguistikarekin harremana duten hainbat irakurgai daude hor, atalka banatuta. Formazioa hasteko edo sakontzeko aproposa.  2010/06/14 - 20:31:02

Ein eingou

Asteburu honetan Uema eguna izango da Mallabian. Eta hori dela eta, arnasguneen inguruko azken aldion ikusi eta aditutako hainbat ekimen ekarri nahi ditut hona: - Uema bera, mankomunitatea bera. Ekimenik potoloena eta sakonena. - Aurrekoan aipatu nuen Tximintxekoen ekimentxoa . - Iaz ere aipatutako Zerain herriaren adibidea. - Asteburu honetan ere Altzon eskola txikien festa . Biba zuek! - Topaguneak eta EHNEk abiatutako mintzapraktika proiektu berria (ahaztu barik Egonaldiak familia euskaldunetan klasikoa). - Besterik bururatzen zaizue?  2010/06/08 - 19:40:04