Gu euskaldunak gara... Argentinakoak

Zer egingo zenuke zuk gutxiago kutsatzeko?

Nik uste dut egingo hau nukeela: a) Uste dut papera birziklatzea premiazkoa dela. Edukiontzi batean egunkariak eta aldizkariak, iragarki-paperak, kartoizko kaxa txikiak eta dendetan ematen dituzten paperezko boltsak sartuko nituzke. Inoiz ez nituzke erabiliko brikak, haur zapiak eta paper zikinak, eta paper plastifikatu, ezkoztatuak edo argizaria emandakoak eta metalizatuak. Kartoizko kaxak tolestu egingo nituzke sartu aurretik. Momentu batzuetan ingururi-eskola batera eraman nituzke birziklatzeko. Ikasleek biltzen dutelako, dirua lortzeko. b) pilak saltzen dituen edozein saltokitan aurkituko dudan edukiontzi txiki batean sartuko nituzke: hipermerkatuetan, erloju-dendetan, bitxi-dendetan , optiketan, argazki-dendetan, etxetresna elektrikoen dendetan, elektrizitate-dendetan, eskoletan, etab. Pila berde edo ekologikoak erosiko nituzke. Ahal den guztietan berriz kargatzen direnak erabiliko nituzke. c) Ontzi arinak izango nituzke, ez nuke zorrorik edo ontzi eta guzti edukiontzira sartuko. Plastikozko ontziei tapak kenduko nizkieke. Eta Ontziak hutsik (likidorik gabe) sartuko nituzke. Garbitu ere egingo nituzke. d) Plastikoak gure bizimodua aldatu badu, hondakin bihurtzen denean, ingurugiroan arazo handiak sortzen ditu, beraz birziklatzea beharrezkoa da. Nik poltsa batean gordeko nituzke, eta kalera aterako nuke, pertsona batzuk, normalean, biltzen dute-eta, birziklatzeko. Nik berdina egingo nuke beirarekin eta beirazko botilekin. e) Konposta egiteko material organiko guztiak aprobetxatuko nituzke. Likidoak ez diren janari-hondarrak, hala nola ogia, berdura eta fruten zurikinak, arrautza-azalak, lore eta landareen hondakinak botako nituzke. f) Olioa birziklatze gune batera eramango nuke, han biodiesela bihurtzeko.  2008/04/15 - 17:22:05

Zer egiten duzu gutxiago kutsatzeko?

Zure etxean birziklatzeko modu bat konposta egitea da. Konposta zure landareentzat ongarria da, etxeko hondakin guztiak gorde behar dituzu, eta ontzi batean lurrarekin utzi behar duzu bi edo hiru astez. Lur organiko hori oso ona izango da eta lorategia oso polita izango da. Beste gauza garrantzitsu bat Argentinan energi krisialdian gaudela da, behar dugun potentzia osoa lortzeko hiru urte behar dira. Orduan fabrikek ez ezik guk ere energia aurreztu behar dugu, energia aurrezteko baliabideak asko dira, batzuk izendatuko ditugu: - Gelan ez bazaude argia itzali. - Telebista ikusten ari ez bazara, itzali. - Garbigailua, mikrouhin-labea eta ontzi- garbigailua erabili orain baino gutxiago erabili - Ez gelditu ordenagailua piztuta. - Egunean argia ez pizten saiatu. Oso inportantea da kontzientzia hartzea, denok elkarrekin lan egingo eta borrokatuko bagenu, arazoak errazago konponduko genituzke eta gure fabrikek gehiago produzitu ahal izango lukete. Hitz batean, gure herria hobeto izango litzakete.  2008/04/14 - 17:21:02

Zer egiten duzu gutxiago kutsatzeko?

Galdera erantzutea zaila izan arren (gutxienez niretzat), ideia batzuk idatziko ditut. Hasteko, uste dut automobilak, kotxeak, oso poluzio-iturri inportantea direla. Horregatik iruditzen zait kotxerik gabe kalera ateratzen saiatzea oso gomendagarria dela. Nire kasuan, gehienetan oinez ibiltzen naiz edo autobusa erabiltzen dut. Asko gustatzen zait bakarrik eta lasai ibiltzea, jendeak esaten duena entzuten, hiria ikusten... Kotxean, ordea, oso kontzentratu egon behar da. Hori ez da oso ona, eta Mendozako zirkulazioarekin... Ai ene!!! Hori bai odisea dela!!!, jaja. Gainera, oinez ibiltzeak sasoian egoten laguntzen du, oso osasuntsua da. Areago, askotan oinez autoz baino azkarrago ailegatzen da, butxadura asko daude eta. Ahal izango banu, beti kotxerik gabe aterako nintzateke; baina beno, batzuetan ez dago aukerarik eta kotxea hartu behar dut (bestetan ere alferkeriak irabazten du, je). Energia beste gauza inportante bat da. Askotan ez gara konturatzen baina telebista, konputagailua, irratia, etab. Piztuta gelditzen dira eta horrek energia asko kontsumitzen du. Noski, hau ere da kutsatzeko modu bat. Oso garrantzitsua da orduan energia aurreztea. Zaborrari buruz, (beti posiblea izango balitz) ez nituzke erabili eta botatzekoak diren ontziak erosiko. Adibidez, denok dakigu plastikozko ontziek asko kutsatzen dutela. Orduan, beirazko botilak erabiltzeak gutxiago kutsatzen asko lagunduko luke. Nylon-ezko boltsarekin gauza bera gertatzen da eta alternatiba on bat geure boltsekin erostera joatea izango litzateke. Gutxienez gogoratzen dut txikitan beti nire boltsarekin erostera joaten nintzela; gaur, ordea, edozein dendatan nylon-ezko boltsak oparitzen dizkigute. Noski, gero ez dakigu zer egin poltsa horiekin eta bota egiten ditugu alegia: zaborra gehiago sortzen dugu.  2008/04/14 - 17:21:02

Gauchito Gil

Bere izena Antonio Mamarto Gil Nuñez zen. Bere garai eta heriotzari buruzko bertsio asko dago. Batzuek pentsatzen dute 1890ean hil zela, eta beste batzuek 1840 eta 1848 artean izan zela. Baina, denak bat datoz data ezartzean: urtarrilaren 8a. El Gauchito errugabea zen, eta borroka baten ondorioz hil zen. Santutegi bat jaso zuten bere ohoretan. Santutegi hau Corrientes probintzian dago. Jende asko joaten zen santutegia bisitatzera eta kandelak pizten zituzten. Dirudienez, etxearen nagusiak, jendearen joan-etorriaz nazkatuta, Gauchitoren gorputza hilerrira eramanarazi zuen¡n. Gizon hori oso aberatsa zen, eta bere familia oso pozik bizi zen, momentu hartan. Egun horretatik gauza txarrak pasatzen hasi zen. Bere semea hil zen, arazo ekonomikoak izaten hasi zen, bera ere gaixotu egin zen. Egun batean emakume batek esan zien, sendatuko zela Gauchitoren santutegia bere lekura bueltatuko balute. Hori egin zuten eta geroztik erabat aldatu zitzaion bizitza etxeko nagusiari.  2008/01/11 - 08:25:12

Argentinako gazteon ohiturak

Odiseo fundazioak Argentinako gazteei buruz egin berri duen ikerketa oso interesgarria da. Haien interesei, balioei, jarrerei, mugimenduei eta ikuspuntuei buruz hitz egiten du. Odiseokoek 18tik 29 artekoei inkesta egin zieten 2006an. Hemen laburpen bat erakutsiko dugu. Erlijioari buruz, inkestak erakusten du argentinar gazteen ehuneko berrogeita sei elizara joaten ez den katolikoa dela eta ehuneko hamabostek ez duela Jainkoagan sinesten Inkestako ehuneko hamazazpi bakarrik da elizara joaten den katolikoa. Beste datu garrantzitsu bat: gazteen ehuneko hirurogei bere gurasoekin bizi da, hala ere ehuneko berrogeita zazpik bere burua independentetzat jotzen du. Harremanei buruz ehuneko hirurogeita lauk uste du ezkondu baino lehen bikote- bizikidetza ona dela. Beste aldetik, ehuneko hirurogeita hamaseik esan du ingurumenari buruzko gaiez kezkatzen da. Argentinako gazteriaren ehuneko hogeita seik pentsatzen du marihuana gizarteak onartzen duen droga dela, eta kontsumitzeko dena legeztatzea egokia izango litzatekeela. Ehuneko hogeita hamabostek marihuana alkohola bezain kaltegarria dela uste du, eta, azkenean, ia ehuneko berrogeita hamarri iruditzen zaio drogak eta alkoholaegungo arazo nagusia direla. Hemengo gazteek egiten dutenari buruz, hogeita hamarrek bideojokoak erabiltzen ditu, berrogeita hamarri rocka gustatzen zaio eta, hogeita hamarri, berriz, cumbia. Horiek Argentinako gazteen datu batzuk dira, baina gehiago jakin nahi baduzu, aukeratu hau .  2007/12/13 - 03:54:13

Quilmes

New7 wonders erakundea munduko zazpi mirari berriak aurkitzen saiatu dela eta, guk ere gauza bera egin dugu Argentina eta Uruguain. Hona hemen gure "mirari" ederrenetako batzuk. Zer uste zenuen, Quilmes garagardo marka bat baino ez zela? Bada, ez, hori baino asko gehiago da. Nire ustez, Argentina osoko leku zoragarriena Quilmes- amerindiarren hondakinak- da. Hori Argentinako egonleku prehispaniko handiena da, quilmes- amerindiarrak Calchaquí-tarrak ziren eta 800. urtetik han bizi ziren. Tribu honek oso garapen ekonomiko eta sozial handia lortu zuen, XVII. mendean batez beste 10 mila biztanle zeuzkan. Leku hau Tucumánen dago, Argentinako iparraldean, Alto del Rey mendixkan. Argentinarentzat hondakin hauek oso garrantzitsuak dira, Espainiakoen kontrako borrokaren azken gotorlekua delako. Amerindiarrek han 130 urte borroka egiten pasa zuten, baina 1667an Espainiakoek menderatu egin zituzten. 1700 pertsona bizirik atera ziren baina Buenos Airesa (orain Quilmes auzoa denera) eraman zituzten oinez, orduan 400 bakarrik iritsi ziren.  2007/12/03 - 18:44:19

Nolakoak gara argentinarrok?

Argentinarrok nolakoak garen esatea zaila da,nire ustez. Eta are zailagoa nola ikusten gaituzten asmatzea, baina saiatuko naiz. Europara iristerakoan argentinarra nintzen galdetzen zidaten. Gero , Argentinakoek hitz egiteko modu berezia dugulako ezagutu nindutela esan zidaten. Haien ustez argentinarrok asko hitz egiten dugu ,eta hiztegi aberatsaz gure ideiak ongi azaltzeko gaitasuna daukagu. Horretaz gain ,doinu berezia daukagula adierazten dute Baina iritzi hori ez da hain zehatza. Badirudi ondo hitz egitea hiztunen ezaugarri pertsonalei eta trebetasun linguistikoei loturik dagoela. Gainera Doinuari buruz esaten dutenari dagokionez , nik esan nuke honela dela. Eskualde bakoitzak hitz egiteko modu desberdina dauka, oso lurralde zabalak baitugu. Askok malenkoniatsuak garela baieztatu zuten, hala ere, nire uztez, horrek Buenos Aireseko lainoarekin ez ezik, tangoarekin ere badu zerikusia. Alferrak garela errepikatu ohi dute. Eta horretarako ere badago arrazoia: Argentinak gobernua populistak izan dituenez, asko lanik egin gabe bizitzera ohitu izan dira. Beraz, alde batetik hori egia izan daiteke, baina bestetik gehienok asko lan egiten dugu. Herri langilea garela esango nuke. Ez garela herri serioa entzutea ez zait batere gustatzen , Ni ez ados nago horrekin. Nire ustez, gure gizartearen barruan ustelkeria kasuak izateak ez du esan nahi guztiok ustelak garenik. Argentinan agintari ustelak asko izan badira ere, gehienok fin egin dugu lan, berakatza baino finago. Gainera, ni nire herriarekin oso harro nago, oso eskuzabala baita. Argentina gure lurrak jendeztatu nahi dituztenentzat irekita dago, ez orain, aspaldiak baizik. Izan ere, oso herri abegitsua izan gara.  2007/11/28 - 13:37:26

Pombero

Nahiz eta Pomberoa ezaguna ez izan, Guarani eskualdeko iratxo herritarrena da. Batzuk gizon argal, altu eta iletsua dela eta Lastozko txapela janzten duela pensatzen dute. Batzuetan poltsa eramaten du sorbaldan. Beste batzuek, berriz, baxu, lodi eta itsusia dela esaten dute. Paraguai ko zuhaitzetan ibiltzen den mutila ilehoria dela pentsaten dute beste batzuek. Nola ibiltzen da? Ipotx indartsu bezala eta bere oinak alderantziz. Argentinako litoralean Pombero deitzen diote. Corrientesen Py-rague. Paraguain Gaueko jauna. Leku ezberdinetako jende guztiak kopetaren erdian begi bat, txakurren hortzak, oso beso luzeak eta esku handi-handiak dituela esaten du. Txistu egiten duela txoriak bezala eta ibiltzen dela zaratarik egin gabe. Gaueko eta txorien jauna hasieran, oihaneko txorien babeslea zen. Garaian-garaian trebetasun ezberdinak izan ditu: indiar bihurtu da, baita gerriko ere. Pomberoa ikusi zuten bidaiariei kapibara zela iruditzen zitzaien. Mendi batean bizi dela esaten du legendak, abandonatuta dauden etxeetan. Paseatzera joatea gustatzen omen zaio urrian. Paraguain, Ponperoa da ezkontzaz kanpoko jaiotzen eragilea. Gauez Pombero heltzen omen da bakarrik bizi diren emakumeengana, eta emakume horiek zigarroa eta ardoa ematen ez badiote, haien sabelak ukitzen omen ditu haurdun uzteko.  2007/11/27 - 12:36:28

Euskararen eguneko agurra

Euskararen eguna dela eta hona hemen Cordobako Gure Txokoa euskal etxekoek bidalitako agurra:  2007/11/27 - 12:36:28

Euskararen eguneko agurra

Euskararen eguna dela eta Argentina nahiz Uruguaiko euskaldunen agurra. Leonaten agurra.  2007/11/26 - 11:35:20